DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
CHÙM THƠ VỀ HÀ NỘI CỦA ĐỖ NGỌC THẠCH

                                                     Chùm thơ về Hà Nội của Đỗ Ngọc Thạch

Viết tiểu luận phê bình, sáng tác truyện ngắn, hôm nay, tôi lại gặp một Đỗ Ngọc Thạch thơ. Thơ anh chứa triết lý bề sâu, đậm chất nhân sinh nhưng vẫn dồi dào cảm xúc "giữa Sài Gòn ồn ào cuồng nhiệt/ vài bức tranh Phái Phố nhỏ nhoi/ cũng đủ để những người tha hương ôm nhau thân thiết/ khi cùng nhận ra nhau: Người Hà Nội đây rồi!". Bichkhe.org xin giới thiệu 1 chùm thơ về Hà Nội của Đỗ Ngọc Thạch cùng bạn đọc trong và ngoài nước (TS Mai Bá Ấn).

TRƯỚC VĂN BIA

                    

              Trăm năm bia đá thì mòn

              Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ

                                                          (ca dao)

Nhà tôi ở gần khu Văn Miếu 

Tôi ngắm Văn bia không biết bao lần

Ấp ủ trong lòng khát vọng âm thầm

Mộng khoa bảng cháy rực thời trai trẻ

Mơ thành ông Trạng vinh quy bái tổ

Áo mũ xênh xang tán lọng rợp đường

Xướng họa thơ ngâm vang suốt đêm trường!...

Nhìn văn bia như nhìn vào ngày hội!

 

Rồi tôi xuống làng quê sống trong đồng nội

Nghe chuyện dân  gian bên bếp lửa hồng

Chuyện ông Tam Tỉnh quê ở ven sông (*)

Triều đình không phong, dân làng phong Trạng Ngọt

Còn ông trạng được phong chỉ là "trạng mặt"

Mạo trạng nguyên thì mũ áo xênh xang

Bao ông trạng của dân vẫn ẩn dật trong làng!...

 

Trở lại  Văn Miếu, lòng tôi bàng hoàng

Nhìn văn bia thấy như đang bốc cháy

Lửa vẫn cháy mà bao ông Tiến sĩ giấy

Vẫn xênh xang áo mũ chật đường quan!

 

Tôi bước đi dưới lá đổ ngập vàng

Bỗng nghe tiếng người bán rắn ngồi hát:

"Nói xạo đấy, Trời làm gì có mắt!

Ai mua mật rắn thì còn!

Trăm năm bia đá thì mòn

Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ

Ai mua mật rắn thì mua!..."

---

 (*)  Xin xem tích truyện "Trạng Me đè Trạng Ngọt”

 

 

Ở  SÀI  GÒN  XEM  TRANH  BÙI  XUÂN  PHÁI

Xa Hà Nội hàng ngàn cây số

Mà như đứng giữa năm cửa ô

Giữa góc phố, con đường bóng đổ

Những mái nhà ngói nhỏ lô xô

 

màu sắc không còn là màu sắc

với thời gian màu sắc mãi còn không?

gam màu hư ảo hồn thanh khiết

ánh sáng dọi vào hiện cầu vồng

 

anh không vẽ lâu đài cao rộng

những  tiểu thư lộng lẫy yêu kiều

phố thì nhỏ, con đường thầm lặng

và ai kia lam lũ bóng xiêu...

 

như đá tảng thu vào trong hạt ngọc

ba sáu phố phường anh thu vào bàn tay

anh cũng đi như nghệ thuật anh hóa thạch

để năm cửa ô người Hà Nội ngất ngây...

 

giữa Sài Gòn ồn ào cuồng nhiệt

vài bức tranh Phái Phố nhỏ nhoi

cũng đủ để những người tha hương ôm nhau thân thiết

khi cùng nhận ra nhau: Người Hà Nội đây rồi!

 

NGƯỜI HÀ NỘI

 

Tìm Người Hà Nội ở Hà Nội rất khó

Vào Thư viện Quốc Gia tìm sách Danh Nhân

Chỉ gặp người xưa được phong Thánh, phong Thần

Đi ra các cửa ô, vào sâu ngõ nhỏ

Sẽ có nhiều Người Hà Nội chính tông ở đó…

 

Một ông già Ngũ đại đồng đường đều là Người Hà Nội

Trút tiếng thở dài rồi nói như gió thổi:

“Người Hà Nội bây giờ toàn con cháu Vua Lê

Và vô vàn “Kiêu binh” xứ Nghệ!...”

Mắt ông già rưng rưng ngấn lệ:

“Thăng Long ở trong tay các người

Muốn làm sao thì làm, miễn sao phải đạo!”

Chữ “Đạo” có nghĩa gì, tôi nghĩ mãi chưa ra!...

 

HÀ NỘI, EM VÀ TÔI

 

Hà Nội và Em và Tôi

Như hình với bóng, suốt đời bên nhau

Nhờ Em tôi biết qua cầu

Đánh rơi chiếc áo nhịp cầu chênh vênh

 

Nhờ Em tôi biết cổng Thành

Từ trăm năm trước chỉ dành cho Em

Cửa Nam, cửa Bắc đi tìm

Cửa Đông Em đứng tôi tìm làm sao

 

Năm cửa Ô - năm cánh sao

Ai mà biết được sao nào là Em?

Hồ Gươm phẳng lặng dịu êm

Phố phường cuộn sóng tôi quên lối về

 

Lối nào rộn rã tiếng ve  

Có tập vở giấu Mùa Hè bên trong

Lối nào hương cốm lòng vòng

Có mùa sen nở trong vòng tay Em

 

Lối nào người chật như nêm

Tôi như nằm gọn tay mềm của Em

Thôi mà đừng hát nữa Em

Lời ca trói chặt trái tim tôi rồi!...

 

Hà Nội và Em và Tôi

Nhờ Em tôi biết có người Tràng An

Bút nghiên đó, đã sẵn sàng

Viết lên trời để tặng Nàng chữ YÊU!

 

CẦU LONG BIÊN

           (Tặng Người thợ cầu)

 

Tôi - người thợ cầu Long Biên

Quanh năm ngày tháng đứng trên sông Hồng

Ngó lên trời - trời mênh mông

Ngó đôi bờ - ánh sắc hồng phù sa…

 

Em là lữ khách đi qua

Cớ sao ánh mắt như là sương mai

Cầu Long Biên thật là dài

Mà sao tôi thấy em hai, ba lần

 

Lúc em xa, lúc rất gần

Để tôi cứ ngỡ người thân đến tìm

Việc tôi làm có gì xem

Cạo đi gỉ sắt, sơn lên sắc màu

 

Như người yêu đợi chờ nhau

Tôi sơn màu tím là màu thủy chung

Môi em đỏ má em hồng

Tôi sơn màu nắng vừa lòng em không?

 

Dù cho mưa nắng, bão giông

Cầu tôi vẫn đẹp như hồng má em!

Bao giờ em chịu làm quen

Tôi mời em đứng hát trên nhịp cầu

Hát bài “Cởi áo trao nhau

Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay!”

 

NHỚ HÀ NỘI XƯA

 

Người ta đi tới Ngày Mai

Còn tôi sao cứ nhớ hoài Ngày Xưa…

Nhớ Văn Miếu tiếng bình thơ

Như chuông ngân mãi bây giờ chưa tan

 

Nhớ phố phường lắm chữ HÀNG

Hàng nào thức đó, chẳng màng đâu đâu

Cô Hàng Nón mắt bồ câu

Cô Hàng Bạc có mái đầu cài trâm

Cô Hàng Đào mắt lá dăm

Cô Hàng Trống đánh cả năm canh liền

Tây Hồ gái đẹp như Tiên

Em đi bán chiếu để tiền ai tiêu?

Mùa Thu tôi nhớ thật nhiều

Tay em hương cốm đi theo, theo hoài

Chim sâm cầm bay đi rồi

Để tôi ngơ ngẩn nói lời gió mây

Leng keng tàu điện đâu đây

Để tôi đi hết ga này bến kia

Để tôi đi ngược mãi về

Cái ngày Quan Trạng vinh quy về làng

Để tôi tìm thấy cô nàng

Đứng sau rèm cửa chờ chàng rước đi!...

 

Năm qua đi, tháng qua đi

Tôi thành thiên cổ, em thì nhận ra?

TP.HCM, tháng 4-2009

Đỗ Ngọc Thạch

 

Các bài khác:
· PHÊ BÌNH TRẺ MIỀN TRUNG – TỪ MỘT GÓC NHÌN
· TIẾNG LỤC LẠC TRONG NGÂN
· VƯƠNG TRONG XIN DỊCH LẠI 'CHINH PHỤ NGÂM' CỦA ĐĂNG TRẦN CÔN
· TÔI VÀ NÀNG CHINH PHỤ XA XƯA
· THƠ VÀ HỌA – PHÊ BÌNH THUYẾT “THƠ HỌA DỊ CHẤT” CỦA LESSING
· SỐ PHẬN CÔ BA SƯƠNG QUA BÀI CA DAO 'CÒ TRẮNG ĐI ĐÊM'
· THƠ MẠNG VÀ CƠ HỘI CHO CÁ TÍNH TRẺ
· CHÙM TRUYỆN NGẮN CỦA LƯU QUANG MINH VÀ NHỮNG LỜI BÌNH
· VỀ MỘT BÀI TRONG QUYỂN THI NHÂN VIỆT NAM
· VŨ TRỌNG PHỤNG - BIỂU TƯỢNG ĐÁNG KINH NGẠC VỀ SỰ THỨC TỈNH LƯƠNG TRI VÀ TẬN HIẾN CỦA TUỔI TRẺ
· KHOA HỌC VĂN HỌC TIỀN HIỆN ĐẠI
· MAI VĂN PHẤN – NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG SÁNG TẠO THƠ…
· LÊ ĐẠT – NGƯỜI THIỂU SỐ
· HAI TRUYỆN NGẮN VỀ HÀ NỘI
· CHÙM THƠ THỜI CON GÁI
· THẦY LAZARO PHIỀN-KIỂU KẾT CẤU NGHỆ THUẬT ĐẦU TIÊN TRONG VĂN XUÔI HIỆN THỰC VIỆT NAM
· THỬ BÀN VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA NHỮNG “NGƯỜI ĐI TRƯỚC” TRONG VIỆC TÌM KIẾM VÀ DÌU DẮT NHỮNG CÂY BÚT TRẺ HIỆN NAY QUA TRƯỜNG HỢP THƠ VÀ NHỮNG NHẬN ĐỊNH VỀ THƠ CỦA VI THÙY LINH
· MỘT CUỘC GIAO LƯU VÔ TẬN
· JEAN FRANCOIS LYOTARD VỚI THỰC TẠI LUẬN VÀ TRI THỨC LUẬN
· NHỮNG DÒNG KỶ NIỆM THÂN THƯƠNG

 

  
Gia đình Bích Khê