DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
VĨNH BIỆT NHÀ THƠ KIÊN GIANG

Sau một cơn đột quỵ, nhà thơ Kiên Giang nổi tiếng với bài Hoa trắng thôi cài trên áo tím đã trút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) lúc 6g30 sáng ngày 31-10.

Ông (hưởng thọ 87 tuổi) tên thật là Trương Khương Trinh, gia đình cho biết tuy nhiều tài liệu ghi ông sinh năm 1929 nhưng chính xác ngày sinh của ông là 17-2-1927 tại làng Đông Thái, huyện An Biên, Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. Khi bước chân vào văn đàn, ông đã lấy tên quê hương để đặt bút hiệu cho mình là Kiên Giang.

Thưở sinh thời, nhà thơ Kiên Giang từng tâm sự khi vừa hết lớp 12 ông tham gia kháng chiến chống Pháp, làm báo cho tờ Tiếng súng chống địch ở chiến khu 9. Khoảng năm 1955, ông về Sài Gòn viết cho các tờ Dân chủ mới, Tiếng chuông, Dân ta, Dân tiến…

Thơ của Kiên Giang được nhiều người yêu mến và thuộc nằm lòng cho đến ngày nay. Ông nổi tiếng với bài Hoa trắng thôi cài trên áo tím, lấy cảm hứng từ mối tình đầu sâu đậm, trong sáng với cô nữ sinh xóm Đạo vùng đất Tây đô. Bài thơ này sau đó được nhạc sĩ Huỳnh Anh phổ nhạc và rất được công chúng yêu thích.

Ông đã xuất bản các tập thơ Hoa trắng thôi cài trên áo tím, Lúa sạ miền Nam, Quê hương thơ ấu…

 

Ngoài làm thơ, làm báo, Kiên Giang còn viết nhiều tuồng cải lương rất nổi tiếng với bút danh Hà Huy Hà như: Người đẹp bán tơ, Người vợ không bao giờ cưới, Ngưu Lang Chức Nữ, Áo cưới trước cổng chùa, Phấn lá men rừng, Dòng nước ngược, Trương Chi Mỵ Nương…

Ông được xem là soạn giả nổi tiếng cùng thời với NSND Năm Châu, NSND Viễn Châu, Quy Sắc…, và là thầy của cặp đôi soạn giả Hà Triều - Hoa Phượng. Vở Người vợ không bao giờ cưới của soạn giả Kiên Giang - Hà Huy Hà thời đó đã giúp NSƯT Thanh Nga đoạt giải Thanh Tâm danh giá và trở thành ngôi sao cải lương sáng rực thời bấy giờ.

Soạn giả Kiên Giang - Hà Huy Hà cũng viết rất nhiều bài tân cổ giao duyên như: Trái gùi Bến Cát, Đội gạo đường xa, Ngồi trâu thổi sáo, Ánh đèn soi ếch, Trái tim cò trắng, Cô gái miền Tây…

Sau 1975, nhà thơ Kiên Giang làm phó đoàn cải lương Thanh Nga, làm việc tại phòng nghệ thuật sân khấu. Ông cũng từng là ủy viên ban chấp hành Hội sân khấu TP.HCM qua ba nhiệm kỳ.

Gia đình sẽ tổ chức khâm liệm nhà thơ - soạn giả Kiên Giang vào lúc 0g ngày 1-11. Linh cữu của ông sẽ được quàn tại nhà tang lễ Thành phố số 25, Lê Quý Đôn, lễ viếng bắt đầu từ 10g ngày 1-11. Lễ động quan lúc 7g ngày 2-11, sau đó đưa đi an táng tại nghĩa trang Hoa Viên (Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương).

Theo Linh Đoan, TTO

KIÊN GIANG - TÌNH NGƯỜI CÒN MÃI

Để lại cho đời nhiều câu thơ đã trở thành ca dao cùng những vở cải lương vang bóng một thời, nhà thơ – soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà vừa từ giã cõi đời sau một cơn tai biến.

Thông tin từ gia đình nhà thơ Kiên Giang cho biết, ngày 28/10 khi ông từ TP. Long Xuyên lên Sài Gòn để đem theo món tiền ít hỏi giúp một cháu bé sơ sinh bị bỏ rơi mà ông đọc báo biết được, thì đột quỵ. Sau mấy ngày điều trị ở bệnh viện Nguyễn Tri Phương, lúc 6h30 hôm nay 31/10, nhà thơ đã trút hơi thở cuối cùng.

Thơ thành ca dao

Ông tên thật Trương Khương Trinh, sinh ngày 17/2/1927 tại làng Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay là Kiên Giang). Khi làm thơ ông ký tên Kiên Giang và khi soạn cải lương ông ký tên Hà Huy Hà.

Thời trẻ, Kiên Giang từng gặp gỡ và kết thân với nhà thơ Nguyễn Bính khi tác giả “chân quê” lưu lạc đến Rạch Giá. Kiên Giang đã xem Nguyễn Bính như thầy khai mở hồn thơ trong ông. Bài thơ Tiền và lá của Kiên Giang minh chứng điều này: Ngày xưa, hớt tóc “miểng rùa”/ Ngây thơ, mẹ bắt đeo “bùa cầu ông”./ Đôi ta cùng học vỡ lòng,/ Dắt tay qua những cánh đồng lúa xanh./ Đôi nhà cũng một sắc tranh,/ Chia nhau từ một trái chanh, trái đào / (…)/ Tiền không là lá em ơi!/ Tiền là giấy bạc của đời in ra./ Người ta giấy bạc đầy nhà,/ Cho nên mới được gọi là chồng em./ Bây giờ những buổi chiều êm,/ Anh gom lá đốt, khói lên tận trời/ Người mua đã bị mua rồi,/ Chợ đời họp một mình tôi vui gì!

Nói đến Kiên Giang, người đọc nhớ nhiều đến bài thơ Hoa trắng thôi cài lên áo tím. Bài thơ này còn được phổ biến rộng hơn khi nhạc sĩ Huỳnh Anh phổ nhạc. Câu chuyện Hoa trắng thôi cài lên áo tím được viết từ mối tình thật của chính ông với một người con gái trong xóm đạo. Kết cuộc không như ý đã được Kiên Giang viết thành thơ như “khóc một cuộc tình”.

Không chỉ có thơ được người đời nhớ tên tác giả, thơ Kiên Giang còn trở thành ca dao lưu truyền trong dân gian. Người miền Tây Nam bộ hẳn thuộc hai câu: Ong bầu vờn đợt mù u/ Lấy chồng càng sớm tiếng ru càng buồn, nhưng có mấy người biết là của nhà thơ Kiên Giang?! Đế độ nhạc sĩ Trần Tiến lấy cảm hứng viết thành ca khúc Sao em nỡ vội lấy chồng: Bướm vàng đã đậu trái mù u rồi/ Lấy chồng sớm làm gì/ Để lời ru thêm buồn.

Sân khấu và báo chí

Thơ và sân khấu là hai lĩnh vực ghi dấu ấn nhiều nhất của Kiên Giang Hà Huy Hà. Ông cùng thời với các soạn giả cải lương Năm Châu, Viễn Châu và được coi là thầy của cặp đôi soạn giả Hà Triều – Hoa Phượng. Nhắc đến sân khấu, người mê cải lương không thể quên các vở Áo cưới trước cổng chùa, Người đẹp bán tơ, Ngưu lang - Chức nữ, Sơn nữ Phà ca… do Kiên Giang biên soạn. Đặc biệt, vở Người vợ không bao giờ cưới của ông đã đưa nghệ sĩ Thanh Nga đoạt giải Thanh Tâm vào năm 1958.

Nhà thơ, soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà (ảnh chụp năm 2008)
Nhà thơ, soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà (ảnh chụp năm 2008)

Cũng chính sân khấu đã góp phần cho ông sáng tác bài thơ nổi tiếng Hoa trắng thôi cài lên áo tím. Năm 1957, Kiên Giang làm Giám đốc kỹ thuật gánh hát Bích Sơn - Ngọc An đi lưu diễn khắp lục tỉnh. Trong một lần diễn ở Sóc Trăng, ông biết người yêu cũ đang ở đây cùng chồng nên dành hai vé đến mời xem hát. Đêm diễn hai ghế mời bỏ trống khiến ông buồn vô hạn và Hoa trắng thôi cài lên áo tím ra đời: Lâu quá không về thăm xóm đạo/ Từ ngày binh lửa xóa không gian/ Khói bom che lấp chân trời cũ/ Che cả người thương, nóc giáo đường….

Bài thơ này hoàn thành năm 1958 và sau này chính Kiên Giang đã sửa lại đoạn kết thay vì nhân vật nữ chết thì ông lại cho người nam qua đời để giữ trọn mối tình trong sáng. Hoa trắng thôi cài lên tím đã nằm trong sổ tay thơ của rất nhiều lứa tuổi đang yêu từ đó đến nay.

Ngoài hai lĩnh vực trên, Kiên Giang Hà Huy Hà còn làm ký giả mảng kịch trường. Năm 1974, ông dẫn đầu một đoàn Ký giả đi ăn mày xuống đường phản đối luật báo chí thời đó, kết cuộc ông bị bắt nhốt ở bót Catinat. Mặc dù rất nghèo, song Kiên Giang vẫn luôn quan tâm người khác. Khi còn khỏe, ông gắn bó với Ban ái hữu nghệ sĩ TP.HCM nhằm giúp những nghệ sĩ hay công nhân hậu đài gặp khó khăn. Đến trước khi nhắm mắt, ông cũng đang đem một ít tiền dành dụm được để giúp người. Có lẽ, tiền với nhà thơ Kiên Giang cũng như lá thôi, chỉ tình người là còn mãi.

Lễ viếng nhà thơ, soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà bắt đầu từ 8h ngày 1/11 tại Nhà tang lễ TP.HCM (25 Lê Quý Đôn, Q.3). Lễ truy điệu lúc 7h ngày 3/11, di quan đến trụ sở Ban ái hữu nghệ sĩ TP.HCM (33 Cô Bắc, Q.1), nơi ông gắn bó với công việc giúp đỡ nghệ sĩ, công nhân hậu đài nghèo khó nhiều năm liền. Sau đó an táng tại Nghĩa trang Công viên Bình Dương (xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương).







Theo Hoàng Nhân
Thể thao Văn hóa
 

Các bài khác:
· CHUÔNG NHÀ THỜ KHÓC ĐƯA NGƯỜI NGÀN THU…
· CHÙM THƠ LÊ THANH HÙNG
· NGƯỜI ANH HÙNG MANG TRÁI TIM THI SĨ
· PHÁT BIỂU CỦA UBND TỈNH QUẢNG NGÃI TẠI HỘI THẢO NGUYỄN VỸ
· HỘI THẢO KHOA HỌC: NGUYỄN VỸ - CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP
· NGUYỄN VỸ: TẦM - TÂM - TÀI VÀ TÌNH CỦA NGƯỜI LÀM BÁO
· VỀ CÁI TÔI TRONG THƠ TỪ CÁCH NHÌN PHẬT GIÁO
· CHÙM THƠ NGUYỄN MINH PHÚC
· HÈN ĐẠI NHÂN
· TRONG HỒN NGƯỜI CÒN TIẾNG NÓI NÀO KHÔNG?
· NGUYỄN VỸ: MỘT KỶ NIỆM VỚI NHÀ BÁO HỒNG TIÊU
· HOÀNG HƯNG, NGƯỜI VỀ
· NGUYỄN VỸ
· SỰ IM LẶNG CỦA CHA TÔI, TIẾNG LÒNG THỐT LÊN TỪ BAO DUNG VÀ HÒA HỢP
· VỀ MỘT BÀI TRONG QUYỂN "THI NHÂN VIỆT NAM"
· LỊCH SỬ, VĂN CHƯƠNG VÀ CÕI NGƯỜI
· HOÀNG ĐĂNG KHOA VÀ CUỘC PHIÊU LƯU CỦA NHỮNG CÁCH ĐỌC
· CHÙM THƠ NGUYỄN THANH HẢI
· TÍNH PHI NHÂN MỘT HƯỚNG TIẾP CẬN HIỆN THỰC VÀ CON NGƯỜI TRONG MỘT SỐ TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƯƠNG ĐẠI
· TAO ĐÀN BẠCH NGA CỦA NGUYỄN VỸ

 

  
Gia đình Bích Khê