DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
BÀI THƠ CỦA MỘT NGƯỜI MỸ VIẾT VỀ THU BỒN


Nguyễn Quang Thiều
 


Năm 2015, tròn 12 năm ngày nhà thơ Thu Bồn vĩnh viễn ra đi, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã ấn hành “Tuyển thơ Thu Bồn”. Buổi ra mắt cuốn sách đã diễn ra trong buổi chiều ngày 19/06/2015, tại trụ sở Nhà xuất bản Hội Nhà văn (65 Nguyễn Du, Hà Nội) là một buổi ra mắt sách trang nghiêm và xúc động.

Để tuyển thơ này được ra mắt, có ba người đã làm tất cả những gì có thể cho thơ ca và cho nhà thơ Thu Bồn nói riêng. Đó là nhà văn Trung Trung Đỉnh, nhà phê bình Ngô Thảo và đặc biệt là nhà thơ Đoàn Ngọc Thu. Nhà thơ Đoàn Ngọc Thu là người vô cùng yêu thơ của nhà thơ Thu Bồn. Chị đã lặng lẽ bỏ ra một số tiền rất lớn để xuất bản tập thơ và cho việc tổ chức buổi ra mắt đặc biệt "Tuyển tập Thu Bồn". Toàn bộ số tiền bán sách dành mở quỹ học bổng mang tên Thu Bồn để giúp đỡ những đứa trẻ nghèo khó trên mảnh đất quê hương ông.

Không chỉ những nhà thơ và người yêu thơ Việt yêu thơ Thu Bồn và con người ông mà các nhà thơ Mỹ, kẻ thù một thời của ông cũng dành những tình cảm trân trọng đối với ông. Năm 1991, lần đầu tiên các nhà văn cựu binh Mỹ như Kevin Bowen, Tiến sĩ văn chương, Giám đốc Trung tâm William Joiner, Tim O'brien (Giải sách Quốc gia Mỹ), Larry Heineman (Giải sách Quốc gia Mỹ) , Philip Caputo (Giải sách Quốc gia Mỹ), Jusef Komunniaka (Giải Pulitzer), Bruce Wegl (Giải Finalist Pulitzer)... đã có cuộc gặp gỡ chính thức với các nhà văn Việt Nam sau chiến tranh.

Sau đó, các nhà văn Mỹ đã đi thăm lại chiến trường cũ. Tôi đã tham gia chuyến đi ấy với họ trong danh nghĩa phiên dịch cho đoàn. Họ đã đến thăm nhà thơ Thu Bồn. Và các nhà thơ Mỹ cùng với các nhà thơ Việt Nam, những kẻ thù cũ của nhau trong chiến tranh, đã đọc một đêm thơ trong vườn của nhà thơ Thu Bồn ở bên Sông Bé.

Sau đêm thơ ấy, nhà thơ Kevin Bowen đã viết bài thơ Vườn Thơ Ở Sông Bé tặng nhà thơ Thu Bồn. Xin giới thiệu tới các bạn.

 

Kevin Bowen

 

VƯỜN THƠ Ở SÔNG BÉ

 

Anh ấy nghiêng ngọn nến về phía cuốn sách

Tôi chật vật tìm từ cho bài thơ

Anh đi khắp nơi trong cuộc chiến

Và cuối cùng dừng lại

Dựng lên ngôi nhà đá này.

20 dặm cách thành phố

Chúng tôi ngồi trong sáng tối chập chờn

Tại bìa rừng

Ở vườn thơ

Ba nghĩa trang vây quanh chúng tôi

Những người chết trong ba cuộc chiến tranh

Giọng họ đêm nay là tiếng kêu bầy dế

Tạo nên dàn đồng ca kỳ lạ

Dàn đồng ca quyện vào

Bài hát của cô gái trẻ

Quá đẹp và quá buồn.

Những ngón tay thon gầy của cô

Tựa bàn tay Đức Phật

Lùa trong mái tóc ướt đẫm

Tiếng hát lặp đi, lặp lại

Điệp khúc đẹp và buồn

Chiến tranh, chiến tranh

Chiến tranh không phải trò đùa

Lửa đốt lên, những đốm lửa

Vỡ ra, tóe vụn và bao quanh

Khu vườn trên ngọn đồi

Chúng bay lên như những nén hương trong đêm

Tiếng dế kêu mỗi lúc một to hơn

Những con ếch kêu từ những bụi cây

Ai biết được có gì đó đang ra đi?

Ai biết được câu chuyện nào đang sẵn sàng kể lại?

Tia sáng mặt trời rơi xuống vòm cây

Những con đường ánh sáng ẩn hiện

Những hàng cây cao su

Họ đã đi bao xa rồi.

Làm thế nào mà buổi chiếu đó, bạn anh

Đã cúi xuống và nâng lên

Tấm nắp của quá khứ

Và một bàn tay chạm tới

Đưa cho anh mẩu kim loại lấp lánh

Con chết mất, con chết mất, đứa trẻ trâu

với cặp mắt tối nâu, kêu lên

Và tiếng gào thét từ boongke

Rồi cánh tay của quá khứ vươn tới

Lấy đi mọi thứ quá nhanh

Chiến tranh, chiến tranh

Chiến tranh không phải trò đùa

Trong khu vườn thơ, những khuôn mặt biến mất

Và hiện ra trong sáng tối chập chờn

Đứa trẻ đã chạy đi giờ đang ở đâu?

Người bị bỏ lại trên cao nguyên?

Cô ca sĩ cải lương cúi xuống bên người tình của mình

Bài hát của cô tạo làn sóng rung động

Vượt lên trên bóng đêm

Hai người bạn nắm tay cô

Bóp chặt và ấp lên ngực mình

Như thể họ gắng lấy nỗi buồn của bài hát

Để đưa trở lại trái tim mình

Và cứu cô,

Cứu rỗi tất cả chúng ta.

 

Ngân Phương, Nông Thị Hân chuyển ngữ

                         Nguyễn Quyến dịch thơ

N.Q.T

Nguồn: tạp chí Non Nước, Số 232 (Tháng 4/ 2017)

 

Các bài khác:
· TRỊNH CÔNG SƠN SỐNG MÃI NHỮNG BẢN TÌNH CA
· HOÀNG NHUẬN CẦM-NHỮNG THĂNG HOA NIỀM THÂN PHẬN
· CHÙM THƠ LÊ KHÁNH MAI
· TÌNH TA ĐẸP NHƯ VẦN THƠ TUYỆT BÚT
· TIỂU THUYẾT TẠ DUY ANH VÀ SỰ XÂM NHẬP THỂ LOẠI
· TRANG THƠ NGUYỄN THỊ ANH ĐÀO
· HÀN MẶC TỬ-TRỮ TÌNH GỢI CẢM TRONG ĐIÊN CUÔNG ĐAU THƯƠNG
· KHOA HỌC & NGHỆ THUẬT THƠ CA, KHÁC BIỆT & TƯƠNG ĐỒNG
· CHÙM THƠ NGUYỄN TẤN HẢI
· TẾ HANH - LẠT MỀM BUỘC CHẶT
· BA CHÀNG THI SỸ ẤY ĐÃ RA ĐI…
· DAISETZ TEITARO SUZUKI LUẬN VỀ VÔ THỨC TRONG THIỀN PHẬT GIÁO
· CHÙM THƠ CỦA PHAN NAM
· THU BỒN-TRÁNG SĨ HỀ…DÂU BỂ
· THƠ MỚI HIỆN NAY CẦN NHỮNG PHẨM CHẤT GÌ?
· HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÍNH TRONG TRUYỆN NGẮN VIỆT NAM SAU 1975
· TRANG THƠ NHƯ QUỲNH DE PRELLE
· NHỮNG TÌNH CA MUÔN THUỞ CỦA TRỊNH CÔNG SƠN
· “VÌ THƠ, TA MÃI PHONG TRẦN…”
· CHÙM THƠ LÊ THANH HÙNG

 

  
Gia đình Bích Khê