Warning: session_start() [function.session-start]: open(/tmp/sess_bm6ku5c5adu2lt8bcivs9p43a3, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in /home/bichkhe/public_html/home.php on line 1
TRANG THƠ BÍCH KHÊ - NƠI GẶP GỠ CỦA NHỮNG NGƯỜI YÊU THƠ BÍCH KHÊ

          DIỄN ĐÀN VĂN NGHỆ
 
TRƯỜNG CA CON ĐƯỜNG THỨC

Nguyễn Ngọc Phú

 

(Kính tặng cán bộ, chiến sỹ đoàn tàu không số)

 

Bạn ơi! Sau bốn mươi năm thống nhất

Sau bốn mươi năm nước nhà không còn chia cắt

Không còn chia cắt đất đai

Không còn chia cắt lòng người

Không còn Cầu Hiền Lương gãy nhịp

Không còn gãy nhịp   câu hò...

Bạn ơi!

Đà Nẵng pháo hoa

Sài Gòn duyệt binh

Từng khối đội hình

Trên đại lộ 30 – 4

Nhịp quân hành

Rập bước...

Xin bạn hãy nhớ về một con đường thức

Một con đường không dấu vết.

Không cột  mốc

Không đo chiều ngang bằng thước

Không đo chiều dài bằng kilômet bê tông

Không dự án cộp dày bao con dấu

Không khảo sát bằng đo đạc

Không giải phóng mặt bằng.

Ở đây

Đường được đo bằng máu bằng xương

Bằng vô danh không còn hài cốt

Không tượng đài...

Biển vẫn thẳm như ngàn đời vẫn thẳm

Sóng bạc đầu như ngàn đời vẫn trắng

Muối vẫn mặn như ngàn đời vẫn mặn

Các anh

Những thủy thủ trên đoàn tàu không số

Gọi tên nhau bằng số

Những anh Hai, anh Ba, anh Năm Nam Bộ

Khăn rằn vắt vai

Rượu  ly trong vắt...

Đó là con đường thức

Xuất phát từ đêm

Từ đêm mùa bão

Bão là tấm bình phong

Bão là tấm áo

Choàng các anh vào lòng...

Bất ngờ cơn mưa xích đạo

Thêm nước ngọt

Thêm màu mây, màu đất

Chiếc la bàn chỉ hướng Nam từ Bắc

Chỉ Nam của trái tim

Chỉ một con đường.

 

 

Tôi sinh năm 1959

Năm đó khai sinh con đường mòn trên biển

Khai sinh bến Nghiêng

Khai sinh tiểu đoàn sông Gianh

Khai sinh đoàn tàu không số

Không số khắc vào vỏ tàu

Không số trên hải trình

Nhưng số con tàu ra đi

Số con tàu không trở lại

Số đồng đội nằm dưới đáy biển xanh mãi mãi

Thì có thể làm sao quên!

Nước biển xót xa màu mực

Nước biển xót xa máu tươi

Nước biển xót xa mồ hôi

(Mồ hôi muối không mặn thêm được nữa)

 

 

Tôi sinh ra biển đã có rồi

Biển đã có trong bào thai nước ối

Tôi đã tập bơi từ trong bóng tối

Đến một ngày vỡ sóng khóc: Oa...oa...oa...

 

Oa oa oa tiếng vỏ ốc tù và

Biển xoắn vào lòng

Lòng xoắn vào với ruột

Hạt muối nuôi tôi cũng trèo lên chạn bếp

Bồ hóng đêm thơm đậm vị trầu

 

Tát cạn lòng thuyền cũng chiếc mo cau

Sóng không ngã tay chèo

Sóng ngã vào lòng đất

Sóng chỉ ngã nơi mình mềm yếu nhất

Đến bạc đầu vẫn chưa tỏ nông, sâu...

 

Buồm nhận về mình thân phận nhuộm nâu

Người đốt lá hui thuyền cho chồng chềnh bớt lật

Tuổi thơ  tôi bơi vào bao điệu hát

Buồm ngã xuống bình yên

Gấp nắng trả lại trời...

 

Tôi có biết đâu đêm 1959 mình sinh ra

Đêm trắng!

Đại tướng

Đứng trước bản đồ

Trắng đêm...

Những con đường rừng vắt qua Trường Sơn.

Những trọng điểm: Truông Bồn

Những hang Tám Cô

Ngã Ba Đồng Lộc

Tiếng chuông thiêng còn vọng sóng đến giờ

Tuổi con gái thanh xuân hóa thân vào đất nước

Xin bạn hãy nhẹ tay khi vốc lên nắm đất

Vạt sim tím đồi kia như mảnh vải dù mới gấp

Hòn sỏi nhỏ kia như cúc áo vừa rơi ...

Đại Tướng bỗng bồi hồi

Nhớ trận Điện Biên năm xưa

Đường chênh vênh dốc núi

Hoa Ban nở ngẩn ngơ

Trên mũ nan chùng lưới

Kéo pháo ra

Quyết định khó khăn nhất trong đời

Tiếng dương cầm rải nốt nhạc không lời

Người tính đến hi sinh từng người lính.

Giờ hạ thủy những con tàu

Chở vũ khí vào nam bằng con đường ngắn nhất

 

Ngắn nhất bởi con đường không cần mở bằng xe ben, bọc phá

Không mở bằng cuốc, choòng... những ta – lui độ âm, độdương

Không xẻ núi san đèo

Không bắc cầu qua bao miệng vực

 Không con gái thon mềm cả dốc

 Không áo ngụy trang cuối cùng là đất...

Ngắn nhất

Bởi mũi tàu xé sóng mà đi

Hành trang có gì đâu

Ngoài trái tim trong ngực

Bọc phá chờ nổ ém giữa khoang tàu

Cũng rộn nhịp trái tim

Ngắn nhất nụ xòe

Chạm vào kíp cháy...

Chiếc compa vạch một đường cong ngắn nhất

Kim la bàn hút vào Miền – Nam – Châm

Miền Nam dừa xanh.

Uống cạn trời mùa hạ

Cái màu xanh miên man cuối trời

Có thể là rừng đước Cà Mau

Có thể là rừng U Minh Tràm

Ong rủ rỉ rót mật vào giỏ nắng

Có thể là Vũng Rô

Núi choài ra biển

Có thể là Hòn Hèo

Lúc bấy giờ chưa  có đảo Phan Vinh...

Bạn ơi!

Người đi sẽ thành đường

Khi ngã xuống bạn ngã vào lòng đất

Đất cưu mang, cỏ da diết xanh...

Những thủy thủ đường mòn trên biển

Quá một bước be   thuyền là chạm vào cái chết

Biển sẵn sàng nuốt chửng đời anh.

Rồi để lại

Li ti bọt sóng

Rồi để lại

Một góc khoang tàu rỗng

Để lại một tên người

Gạch chéo

Dấu nhân...

Nước biển sóng sánh mềm

Nhưng làm sao uống được

Con tàu như con cào cào trên quả cầu nước biển màu luyn

Anh thèm một tiếng sấm non

Âm âm lòng đất

Thèm một lát dưa hấu đỏ tươi

Li ti xôm xốp mặt trời

Thèm tiếng trẻ con như một gáo nước ngọt

Biển không có dây mà chân người phải buộc

Những múi neo cuộn sóng bắp tay

Cuộn sóng ngực trần

Cuộn sóng tâm tư khi chiều êm biển lặng

Họ đo lòng biển bằng sải tay

Biết nông sâu bồi lỡ

Vạt buồm đi qua bao phấp  phỏng vui buồn

Như vạt đất nâu

Trồng cây buồm trên sóng

Đêm rải cả một trời sao hạt giống

Đọt rau nhú lên như màu hi vọng

(Giá đỗ mà sao cong dấu hỏi  nảy mầm...)

Đất ngụy trang bằng cây

Tàu ngụy trang bằng lưới

Suốt đời chỉ mấy thước dây

Kéo đi kéo lại mòn tay vẫn còn

Nới và buông

Ghì và siết...

Anh Tư Mau

Người thuyền trưởng chiếc la bàn trước mặt

Chiếc kim vẽ vòng tròn díc dắc đời anh

Gương mặt đàn ông mấy lần phẫu thuật

Phẫu thuật nụ cười

Phẫu thuật cả âm thanh giọng nói

Bóc lớp nắng trên da mặt con người

Cấy lại mồ hôi mặn mòi sợi tóc

Kẻ thù không nhận được

Bạn bè khó nhận ra

Chỉ có mẹ mới nhận ra anh từ dáng đi, tiếng ho

Mẹ chín tháng mười ngày mang nặng

Mong sinh con ra: Chỉ giống con người

“Thà để mẹ mất gì thì mất

Nhưng không bao giờ được thiếu hụt con ơi!”

Tay phải bàn tay năm ngón

Mẹ chưa nghĩ con là đen hay trắng

Chưa nghĩ con là gái hay trai

Chưa nghĩ con sẽ giống ai

Nhưng con phải là đưa con vẹn nguyên của mẹ...

Anh Tư Mau

Nỗi buồn chậm xuống

Cứ lặng lặng ngấm như muối biển

Để bất ngờ lóng lánh kim cương

Anh là ngọc để vỏ sò ngậm cát

Ngậm cả bao trắc trở trên đường

Không ổ gà

Không ngã ba ngã bảy

Những vực sóng ngầm dưới đáy

Chợt cuộn lên nhấn chìm cả con tàu

Bão như người bạn đồng hành

(Chỉ có bão mới che mắt địch)

Đôi lúc để tìm đường cập bến ngửi cả hơi đất trong gió nồng nàn

Đôi lúc chạy vòng vo như trò chơi đuổi bắt trên biển

Bưng bát cơm chan còn cả hơi dầu

Còn hơi súng

Còn hơi người

Còn hơi đạn

Còn nén chặt bao nỗi niềm

Khoang tàu  đặc nén như bọc phá.

Đôi lúc ngồi bần thần

Ca một câu vọng cổ

Cho bớt nhớ miệt vườn

Về úp mặt vào chum nước mát

Cho sẹo lên da non

Cho  mọng thêm múi quả

Mùa hạ chín  khi trời còn xanh vỏ

Anh ngọt từ lục bục cơm sôi

Hạt gạo nở bung   niềm vui để  ngỏ

Được  xới cơm trông nồi

Được cùng ngồi trông hướng

Về Nam...

 

 

Bây giờ má ở đâu

Má Mười Rìu

Người đã vay vàng để đóng tàu không số

Người đã nợ bà con

Từng đồng tiền lẻ

Để mua lưới, mua xăng

Mua cả niềm tin vào ngày thống nhất

Ôi ngày vui gặp nhau rơi nước mắt

- Có ai trả cho má đồng nào không?

- Thế còn máu xương anh em ai trả!

Má móm mém nhai trầu

Gom nhặt từng hào từ quán nghèo tạp hóa

Tạp hóa từ cái kẹo trẻ con

Tạp hóa từ bao thuốc lá rẻ tiền

Tạp hóa từ lưỡi câu, đoạn cước

Nhưng không thể tạp hóa được niềm tin

Má chắp nhặt trả dần nợ mấy chục cây vàng ngày trước

Người giữ trọn niềm tin

Trong ngày gian khó nhất

Người gửi cả đứa con mình yêu quý nhất

Theo con tàu như khối thuốc nổ ra đi...

Trên ngực má không một tấm huân chương

Chiến công má chỉ vài người biết đến

Và cũng có thể rồi quên:

- Còn máu xương của anh em ai trả!

Những con tàu được đóng bằng những tấm lòng như thế

Thì con đường trên biển Đông sao có thể mòn

Sao có thể mòn

Khi thủy thủ có tên anh Hai, anh Ba, anh Tư... Giơ tay xung phong

Xin nhận là người cuối cùng ở lại

Cùng khối bọc phá ngàn cân

Châm vào dây cháy chậm

Cháy chậm cả đời mình

Nhìn cái chết đến từ từ

Thong thả quấn thuốc rê

Mồi lửa cháy sao mà khét lẹt

Và ánh chớp bùng lên

Một cột sóng dựng lên

Đời anh thành mây khói

Biển xóa đi số phận một  con người

Một con tàu

Để vũ khí không lọt vào tay giặc

Nước rụng vào với nước

Mặn tan vào với mặn

Muối xót vào với muối

Sóng lại kéo liền da

Thăm thẳm đến rợn người...

 

 

 

Bác sỹ Đặng Thùy Trâm

Bệnh xá Đặng Thùy Trâm

Đức phổ:

- Hãy dành hạt gạo cuối cùng

Cho thương binh đoàn tàu không số!

Mệnh lệnh của trái tim

Người con gái mảnh mai

Khe khẽ hát bản tình ca Hà Nội

Để nhớ một Hồ Gươm ngàn tuổi

Để nhớ gói ô mai tan ra...

Cuốn nhật ký chị ghi sau những trận giặc càn

Con chữ còn mét xanh màu da sốt rét

Con chữ cũng liêu xiêu cơn đói quắt người:

- Các anh phải ở lại rừng

Chữa lành vết thương

Để có sức còn leo Trường Sơn

Ra Bắc!

Các anh ra đi bằng con đường mòn ngắn nhất

Các anh trở về bằng con đường mòn dài nhất

(Đường chiến tranh chẳng ký ức nào  mòn!)

Mấy chục năm sau ai ngờ

Chị là người “Đừng đốt”

Đừng đốt những cánh rừng một thời xanh

Đừng đốt những ký ức chiến tranh

Đừng đốt!

Mấy chục năm sau ai ngờ được

Chính chị từng bón cho mình thìa cháo bốc hơi

Nhưng không thể bốc hơi

Tình người trong lửa đạn

Dưới những mái lá, mái tăng che tạm

Bếp lửa bập bùng như tiếng ghi ta

Bập bùng thao thức suốt đời ta

Biển sóng trắng vỗ vào con đường thức...

 

 

 

Ôi rừng đước Cà Mau

Chiến khu Rừng Sác

Nơi người lính đặc công

Quần đùi, áo cộc

Da nhuộm bùn

Bám đất

Như rễ Đước

Bám chặt vào tận cùng Đất Nước...

Mũi xuồng lách qua bao hiểm nguy rình rập

Cá Sấu và trực thăng

Cánh quạt quay

Đến con cá Thia Lia cũng phơi mình trước mặt

Là nơi chứa những kho hàng bí mật

Bến đậu của tàu...

Bạn có nghe câu chuyện tình yêu

Bến đậu yêu thương những tháng năm xa cách

Chị Sáu Thùy và anh Tư Thắng

Người con gái miền Tây

Quê đàn ca tài tử

Sợi dây căng bao nỗi niềm trắc trở

Nốt láy rung không than thở với đời

Thăng giáng

Éo le

Vỗ về

Son sắt

Chị đi tìm anh

Không đường dây giao liên

Cứ lần theo dấu vết

Du kích địa phương

Bộ đội mình chủ lực

Trang bị vũ khí mới chở vào từ Bắc.

Chị lần theo

Đại liên

B40, B41

Để tìm tin anh...

Để lần ra một dáng người thấp đậm

Tóc anh cứng rễ tre

Như lông con Nhím xù ra

(Em có thể nhổ để khêu chiếc gai tre dẫm phải cuối vườn

Em có thể luồn tay vò vào rứt rứt...

Giấc ngủ   bên ngực anh bập bềnh con sóng

Mái tóc em tắm gội cho anh)

Cho ngắn lại những đợi chờ  đằng  đẳng

Chị đi tìm anh

Cứ lần theo tiếng súng

Như lần theo hi vọng

Mất và còn

Tin và yêu

Dây đàn đáy căng chùng như số phận

Anh vì sóng mà khơi xa lận đận

Chị vì chèo mà kênh rạch ngổn ngang...

 

 

Tôi sinh ra biển đã có rồi

Biển của đời thường

Những cơn say sóng đất

Đất chao đảo dưới chân

Sóng  vángvất trong người

Ở đây không cột mốc

Vẫn phân giới lòng người

Cao thượng – thấp hèn chỉ trong gang tấc

Tôi gặp những cơn say sóng đất

Cơn địa chấn thị trường: Bão giá!

Có người quen vượt qua sóng to, gió cả

Bỗng chìm trong êm ả, đời thường...

Có người ngồi trong những bộ sa-lông

Gặp biển  hiện lên trên  màn vi tính

Quen ăn cá Ngừ đại dương siêu thị vừa ướp lạnh.

Có người uống nước lọc

Viết những câu thơ lọc qua phin cà phê nhỏ giọt

Như nhỏ những giọt đêm

Đâu biết các anh khi trở lại đất liền

Đã từng lọc mình trên đoàn tàu không số

Đã từng lọc mình qua bao bão tố...

 

Bạn ơi!

Bạn hãy đến bão tàng

Gặp bao khuôn mặt

Những ai còn, ai mất

Sau khung kính kia

Lấp lóa nắng mặt trời

Các anh: Những người bắc bảy sắc cầu vồng

Sau cơn mưa gội sạch

Cầu vồng nối từ đất liền ra biển

Lại đảo nổi, đảo chìm

Sau tầng tầng lớp sóng

Lá bàng vuông gói những buổi chiều

Con ốc nhỏ gọi hồn u u gió...

Thức dậy ở trong ta:

Biển muôn đời vẫn thẳm

Sóng muôn đời vẫn trắng

Muối muôn đời vẫn mặn

Máu muôn đời vẫn thắm

Con đường mòn

Trên biển

Có - mòn – đâu...

 

Hà Tĩnh, ngày 18/04/2015

 ------------------------------------------

Chú thích: Chuyện anh Tư Mau, má Mười Rìu, chị Sáu Thùy và anh Tư Thắng và bác sĩ Đặng Thùy Trâm lấy trong tư liệu “Có một con đường mòn trên biển” của nhà văn Nguyên Ngọc.

 

 nguồn: vanvn.net

 

Các bài khác:
· TRƯỜNG CA NGUYỄN ANH NÔNG: ĐỐI THOẠI MỞ - ĐA CHIỀU
· CHÙM THƠ LÊ THỊ MINH THU
· NỮ SĨ NGÂN GIANG - TÀI TÌNH CHI LẮM CHO TRỜI ĐẤT GHEN...
· KHƯƠNG HỮU DỤNG - MỘT ĐỜI THƠ NỐI HAI THẾ KỶ
· NGUYỄN BẮC SƠN - THEO TRÁI PHONG DU NÍU GIÓ...
· THƠ TRONG TẬP THƠ "CHIA NGŨ CỐC" CỦA NGUYỄN QUANG HƯNG
· MÙA TỰU TRƯỜNG, NHỚ THANH TỊNH
· ĐẶNG THƠ THƠ - KHÔNG CÓ BIÊN ĐỘ GIỮA THỰC VÀ HƯ
· CHÙM THƠ CỦA VIỆT HƯNG
· PHẠM NGỌC THÁI VÀ BẢN THƠ TÌNH DA DIẾT MÁU TIM
· THÊM MỘT BÀN-TAY-THƠ CỦA NGUYỄN ĐỨC TÙNG
· VŨ HẠNH - NHÂN CHỨNG SỐNG CỦA LỊCH SỬ
· HẠT CƠ BẢN TRONG THƠ TRIỆU TỪ TRUYỀN
· KHÔNG GIAN SIÊU HÌNH TRONG TRUYỆN KIỀU
· NGUYỄN BẮC SƠN - ĐÃ BỎ XỨ MỘT TÂM HỒN XA VẮNG
· KHOẢNH KHẮC ĐỖ CHU VÀ NGƯỜI THẦY CŨ
· CHÙM THƠ CỦA VƯƠNG PHẠM TÂM CA
· LÝ THUYẾT GIẢ LẬP VỀ HƯ CẤU CỦA THOMASSON
· DI CẢO PHAN KHÔI: HÀNH TRÌNH 55 NĂM VÀ KỶ NIỆM
· VŨ HẠNH - "CHÀNG TRAI" 90 TUỔI

 

  
Gia đình Bích Khê   

Warning: Unknown: open(/tmp/sess_bm6ku5c5adu2lt8bcivs9p43a3, O_RDWR) failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0