Bài Lục bát 'Biển đêm ngẫu khúc' của Mai Bá Ấn từ lúc ra đời đến nay đã được nhiều người đồng cảm. Nhà thơ Thanh Thảo thì đã bình bài này rất hay trong mục "Thanh Thảo và Thơ" trên Tạp chí Kiến thức gia đình. Còn các bạn đọc khác, họ có thể đã đọc nó từ tập thơ 'Lục bát làm liều' của anh hoặc gặp được đâu đó trên mạng rồi đồng cảm mà viết nên, viết như thơ, như một "đồng sáng tạo". Xin được giới thiệu những đồng cảm này cùng bạn đọc (BK.org)

Biển đêm ngẫu khúc và lục bát

           Thanh Thảo

            Người ta nói lục bát là thể thơ ít biến đổi. Nhưng ít không có nghĩa là không biến đổi. Lâu nay, những nhà thơ hiện đại làm thơ lục bát cũng đã vầy vò thể thơ truyền thống này khá nhiều, cho nó đổi mà không biến, vẫn là sáu tám mà vẫn tang tình những nỗi niềm hiện đại, thi pháp hiện đại, hơi thở hiện đại đầy những hổn hển, những quãng ngắt, những chỗ hụt hơi, cứ như là bị cholesterol trong máu, huyết áp cao, khó thở.

Tôi đọc bài lục bát Biển đêm ngẫu khúc của Mai Bá Ấn, thấy cái nhịp lục bát này đã đổi nhiều, nhưng hơi thơ lục bát thì vẫn đầy, vẫn mềm, nghĩa là vẫn còn cái hồn riêng của lục bát. Xin quý vị thưởng thức:

“Ngu ngơ ngồi hát dưới trăng

ngàn sao trốn vội mây nghèn nghẹn bay

Chưa cạn chén đã ngà say

dưới chân con sóng đặt bày phồn hoa

Bọt tung trắng sóng khơi xa

tràn bờ

vỡ hết

lại là bọt thôi

Chỉ nghe lòng cát bồi hồi

cát là cũng cát ta rồi lại ta

Trời thì ở muôn trùng xa

chỉ ta trước biển

và

và

Cô Đơn”

Bốn câu đầu là khúc dạo truyền thống, nhưng đã thấp thoáng dấu hiệu đổi ở “mây nghèn nghẹn bay”, chữ nghèn nghẹn dùng quá đắt, mây ấy đã bay trong lòng mình rồi, đã muốn khóc thành nước lắm rồi.

            Đoạn thứ hai nghe như âm ba của sóng dội vào vách đá, như cuộc chiến giữa bọt và sóng, mà thực ra, trong sóng đã có bọt, cũng như trong cái vô cùng của thiên thu đã có cái hữu hạn, cái không đáng kể của đời mình. Nhưng vẫn nương nhau mà sống, và vẫn chiến đấu với nhau mà sống, dù cuối cùng bọt“lại là bọt thôi”, chứ là cái gì nữa bây giờ?

“cát là cũng cát ta rồi lại ta” câu tám đăng đối như sự chấp nhận cái trật tự vĩnh hằng giữa trời, biển, cát và thân phận con người:

“Trời thì ở muôn trùng xa

chỉ ta trước biển

và

và

Cô Đơn”

Cú ngắt nhịp và/và là cú ngắt nhịp thành công nhất của bài lục bát này, nó nghe ầm ầm ào ào như âm thanh của sóng vỗ bờ, từng đợt từng đợt, và cuối cùng, còn lại nỗi Cô Đơn, nghĩa là còn lại Con Người.

            Những cú ngắt nhịp, làm nhịp (rhythmic) như thế là một đặc điểm của thơ hiện đại, nó có thể làm biến đổi cả một thể thơ có tiếng là bảo thủ như thể thơ lục bát.

                                                                  (Tạp chí Kiến thức gia đình số 82/1998)

Đồng cảm cùng ‘Biển đêm ngẫu khúc’ của Mai Bá Ấn

Đăng vào 31-07-2009 lúc 20:36 bởi CTuyen
Updated 03-08-2009 at 17:11 by admin

Biển đêm ngẫu khúc
Mai Bá Ẩn

Ngu ngơ ngồi hát dưới trăng
ngàn sao trốn vội, mây nghèn nghẹn bay
Chưa cạn chén đã ngà say
dưới chân con sóng đặt bày phồn hoa
Bọt tung trắng sóng khơi xa
tràn bờ
vỡ hết

lại là bọt thôi
Chỉ nghe lòng cát bồi hồi
cát là cũng cát ta rồi lại ta
Trời thì ở muôn trùng xa
chỉ ta trước biển
và
và
Cô đơn

Muôn thuở cô đơn là nỗi đau không thể chia sẻ của con người
Cuộc đời ai không có những nỗi niềm riêng. Có những nỗi đau chia được, có những nỗi đau khóc được, có những nỗi đau câm nín. Và cũng có những nỗi đau cứ phải ôm khư khư một mình. Và ai ôm nỗi đau riêng, người ấy thành người cô đơn.Vậy thôi mà giờ mình mới hiểu ra…
Cái con rắn trong "Hoàng tử bé" của Saint Êxupery cũng đã có câu nói chí lí: 'loài người ngay giữa loài người,cũng cô đơn"
Cô đơn là đặc tính của loài người hay sao ấy nhỉ
Chẳng trách chi Mai Bá Ấn thổn thức dưới trăng
Trăng vẫn sáng, sao vẫn cười, mây vẫn lang thang như nó vốn vậy, cớ chi con người thấy sao lẩn đi, mây nghẹn trôi?
Cõi lòng không thanh thản thấy gì cũng rưng rưng, nuốt nghẹn một niềm riêng không biết phơi trải ở đâu. Nghẹn ngào .
Chén rượu nuốt vào cay tê đầu lưỡi. Có người uống rượu vào thì tỉnh ra. Còn nuốt chén đắng cuộc đời thì sao nhỉ ?
Say
Say
chữ say xanh xao cả cõi lòng
chưa cạn chén đã ngà say
hay thật
ngữ nghĩa hiểu sao cho nổi khi đặt vào bối cảnh đời người
không bàn đến nhé
Say một thoáng cho quên
một thoáng thôi
làm người say

Và sóng
sóng cũng chỉ là bọt
cao trào là sóng
lăn tăn là bọt
hết sóng thì trở lại là bọt
đúng thôi
và khi gào thét bọt trở thành sóng. Đôi lúc cũng phải dồn bọt thành sóng để vỡ oà. Có lẽ phải vậy.
Rồi sau những cung bậc tình cảm, lại trở về với chính mình.
Cô đơn.

Con người hay gọi trời. Oán thán, Phấn khích ... đều có thể gọi trời
nhưng trời xa tít tắp
đứng trước muôn vàn sóng vỗ, nghe trái tim đập nhịp đập còn thổn thức hơn
chỉ ta trước biển
và
và
cô đơn
Quay trở về với thực tại
cá thể nào chẳng thấy cô đơn
Tại mình thôi. Tại đa đoan, tại cả nghĩ.tại vơ vào lòng cả những điều không nên.

Nhưng hãy cảm nhận cô đơn đi, để thấy trái tim khát tình người
Cứ cảm nhận thấu đáo cô đơn đi,
để biết nghiêng vai che chở
Hãy nhìn thấu niềm đau đi
để trái tim thêm rộng lượng
Biết một chút trải nghiệm
Để yêu hơn con người quanh ta.
vậy thôi.

-------------------------------------------