BÌNH THƠ BÍCH KHÊ
 
100 NĂM NHÀ THƠ BÍCH KHÊ (1916-2016)

Bích Khê (24.03.1916 -17.01.1946), tên thật là Lê Quang Lương, nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam thời tiền chiến. Ngoài bút hiệu Bích Khê, ông còn ký bút hiệu Lê Mộng Thu khi sáng tác thơ Đường luật.

Thuở nhỏ, Bích Khê học tiểu học ở Phước Lộc và Đồng Hới, học trung học ở Huế, rồi ra Hà Nội học ban tú tài nhưng nửa chừng bỏ dở.

Năm 1931, 15 tuổi, Bích Khê đã biết làm thơ Đường luật, ca trù. Năm 1934, cùng người chị ruột tên là Ngọc Sương vào Phan Thiết học thêm và mở trường dạy học tư.

Năm 1936, Ngọc Sương bị mật thám Pháp bắt, trường đóng cửa, Bích Khê trở lại quê nhà.

Năm 1937, Bích Khê bị bệnh phổi, sau khi điều trị trở về lên sống trên núi Thiên Ấn – Quảng Ngãi, ông lại ngược xuôi trên một chiếc thuyền quanh các ngả Sa Kỳ – Trà Khúc.

Năm 1938, Bích Khê lại cùng chị Ngọc Sương (khi ấy đã được ra tù) vào Phan Thiết mở trường dạy học, được vài năm lại bị chính quyền Pháp ra lệnh đóng cửa.

Năm 1941, Bích Khê dạy học ở Huế.

Năm 1942, bệnh phổi tái phát, Bích Khê trở về Thu Xà thuộc xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi.

Ngày 17 tháng 1 năm 1946, Bích Khê lìa bỏ cõi đời và cõi thơ tại Thu Xà lúc 30 tuổi.

Cuộc đời của người thi sĩ tài hoa bạc mệnh quá ngắn ngủi, nhưng ông đã kịp hoàn thành ba tập thơ:

-“Những dòng thơ cũ” tập hợp các bài thơ cũ được sáng tác trong khoảng 1931 – 1936 chưa xuất bản.
-“Tinh Huyết” được xuất bản vào tháng 12 năm 1939
-“Tinh Hoa” được xuất bản trọn vẹn vào tháng giêng năm 1997 (trước đó, đã được trích đăng một số bài trên các sách, báo trước và sau 1975).

(Tham khảo: wikipedia.org, bichkhe.org).

2677652569_d678a89498_z

bia_mo_bich_khe

Nguyễn Lương Vỵ

1. BÍCH KHÊ

Gờn gợn bóng huyền hồ
Kiếp tài hoa bạc mệnh
Tinh Huyết đọng mùa Thơ
Biết bao giờ Em đến?!…

5.1973

2. CẢM ỨNG BÍCH KHÊ

Em bí mật chôn ta
Trong tinh hoa của sắc
Trong hiu hắt của màu
Trong tiếng vang thời khắc
Gọi là lộc khổ đau

Lộc khổ đau tươi rói
Xuân Tượng Trưng phúc trời
Ta chết ngay trong lời
Lộc biếc vang một ý
Nở thanh khí một trời

Núi Thiên Ấn ngủ vùi
Sông Trà chảy xót ruột
Thơ ta ngún một nùi
Tinh Huyết ngân một giọt
Em bí mật hoài thai

Hài nhi bọc tinh âm
Khóc xanh hết bờ cõi
O oe hồng tiếng nói
Kiến trúc chín bậc trầm
Mười bậc cao vòi või

Thơ lạ như thần ưng
Âm thương đau móng sắc
Ta chết ngay tức khắc
Giữa trời Xuân Tượng Trưng
Tinh Huyết bỗng thơm lừng…

5.2003

Ghi chú: Những chữ in nghiêng là tác phẩm của thi sĩ Bích Khê.

3. ỨNG MỘNG BÍCH KHÊ

Lại ứng mộng Bích Khê
Cơn ho buốt Thiên Ấn
Mắt sáng quắc như kiếm
Ngẩng mặt chào Huyền Không (*)
Ngũ Hành Sơn sóng bồng
Câu thơ nhón từng bước
Bấu từng bậc đá ngược
Lượm tiếng chuông tiếng kinh
Lượm hạt nắng trầm mình
Phơi hồn chữ trên biển
Gió luồn vô chánh điện
Rồi luồn ra ngáp chơi
Thi nhân hít một hơi
Thơ trào ngàn búng huyết
Núi mở ngực đón hết
Rồi thẳng lưng ngồi quên…

2008
Viết theo thần khí bài thơ Ngũ Hành Sơn của thi sỹ Bích Khê
Trích trong tập thơ Huyết Âm, bài # 68

(*) Động Huyền Không – Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.

4. THU TỲ BÀ

Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi! Vàng rơi: Thu mênh mông.

(Tỳ Bà – Bích Khê)

Thu vang âm tỳ bà
Âm vang xa vang xa
Xa xôi A xa xăm
Mong ai nơi quê nhà

Quê nhà hoa vàng lay
Thu gầy trên đôi tay
Tay ngà A hoa âm
Âm hoa dâng triều ngày

Vàng lay âm vàng rơi
Thu ơi xin đưa lời
Lời hoa A so dây
Dây vang ngân tơ trời

Trời thu rơi sương thu
Ta ngồi nghe đàn ru
Tỳ bà A tơ trời
Rơi rơi rơi đàn thu

Thi nhân tri âm đàn
Đàn tan theo thơ tan
Thấm hết nắng cố xứ
Mênh mông A mênh mang…

10.2014

5. TRĂM NĂM BÍCH KHÊ

Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông (*)
Ô! Hay trăm năm vang thinh không
Thi nhân đâu ngờ âm Tinh Huyết
Tỳ Bà về theo bông triều Đông

Bông triều Đông dâng âm Tinh Hoa
Ô! Hay trăm năm rưng rưng và
Thi nhân la thầm khi trăng ứa
Hương em tan theo hương Thu xa

Hương Thu xa vang thơ Tinh Âm
Ô! Hay trăm năm thơm hồ cầm
Thi nhân xoa tay nghe Thiên Ấn
Sông Trà nhòa trong sương giăng câm

Sương giăng câm vàng rơi vàng rơi
Ô! Hay trăm năm thơ rền trời
Thi nhân trong veo hai con mắt
Dung nhan em huyền hồ xa vời

Huyền hồ xa vời lời bay theo
Ô! Hay trăm năm như truông đèo
Thi nhân về ngồi nhìn trăng ướt
Bông trăng em bên đời đang reo

Đời đang reo ồ bông trăng đêm
Ô! Hay trăm năm thơ say mèm
Thi nhân say theo em nhan sắc
Vàng rơi vàng rơi Thu bay lên

Thu bay lên không gian tươi đàn
Ô! Hay trăm năm quên thời gian
Thi nhân xâu âm cầm thu réo
Bông trăng em lừng hương sương tan

Hương sương tan vàng bay vàng bay
Ô! Hay trăm năm trầm như mây
Thi nhân như hài nhi nằm khóc
Thơ ghi trên mồ âm trăng lay

Âm trăng lay hay âm thinh không
Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng (*)
Suối Biếc nắng lắng xuống búng huyết
Tri ân thi nhân Thu mênh mông.

Cuối Thu, 2015

Ghi chú:

(*) Trích trong bài thơ Tỳ Bà của Bích Khê.

Nguyễn Lương Vỵ

Sangtao

 

Các bài khác:
· BÍCH KHÊ: NGƯỜI CÔNG DÂN TRUNG THÀNH CỦA VƯƠNG QUỐC TRƯỜNG THƠ LOẠN
· CHƯƠNG TRÌNH TỌA ĐÀM VÀ DIỄN NGÂM THƠ BÍCH KHÊ NHÂN KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀY SINH
· BÍCH KHÊ – MỘT TÀI THƠ ĐỘC ĐÁO
· ĐÊM THƠ - NHẠC KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY MẤT BÍCH KHÊ
· CHƯƠNG TRÌNH ĐÊM THƠ KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY MẤT BÍCH KHÊ
· BÍCH KHÊ QUA CẢM NHẬN CỦA PHẠM DUY
· BÍCH KHÊ - NHÀ THƠ TRẺ MÃI THEO THỜI GIAN
· ẢNH HƯỞNG CỦA THƠ PHÁP TRONG THƠ MỚI VÀ THƠ BÍCH KHÊ, HÀN MẶC TỬ
· THƠ TƯỢNG TRƯNG - MẢNG THƠ BỊ BỎ QUÊN
· CÁI BUỒN CỦA MỘT THIÊN TÀI
· CÁC BIỂU TRƯNG, BIỂU TƯỢNG TRONG NGỌN “BÚT THẦN” CỦA BÍCH KHÊ
· MẤY CẢM XÚC VỀ BÍCH KHÊ VÀ THƠ BÍCH KHÊ
· NHẬN DIỆN BÍCH KHÊ
· CHÙM THƠ TRĂM NĂM BÍCH KHÊ
· "THUẦN TÚY" VÀ "TƯỢNG TRƯNG" CỦA BÍCH KHÊ
· TÌNH TANG TÔI NGHE NHƯ TÌNH LANG...
· CÓ MỘT "PHỐ CŨ" VÀ MỘT BÍCH KHÊ VEN VỰC HỒNG
· NGHĨ VỀ BÍCH KHÊ
· CỔ LŨY CÔ THÔN
· RẰM CUỐI NĂM, KỂ CHUYỆN BÍCH KHÊ

 

  
Gia đình Bích Khê