BÌNH THƠ BÍCH KHÊ
 
ĐÊM THƠ - NHẠC KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY MẤT BÍCH KHÊ

Chương trình thơ - nhạc Kỷ niệm 70 năm ngày mất của nhà thơ Bích Khê (23/01/1946 -23/01/2016), do Khoa Văn học và Ngôn ngữ Trường đại học KHXH & NV TP.HCM phối hợp với Hội Nghiên cứu và Giảng dạy văn học TP.HCM tổ chức vào đêm 23.01.2016.

 

Tham dự chương trình đêm thơ - nhạc có đại diện gia đình nhà thơ Bích Khê và đoàn nhà văn từ Quảng Ngãi quê hương ông: Nhà thơ Thanh Thảo - Chủ tịch Hội đồng thơ Việt Nam, Nhà thơ, TS Mai Bá Ấn - Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn VN tại Quảng Ngãi, Ông Cao Chư - Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Quảng Ngãi, Ông Lê Văn Sơn - Chủ tịch Hội VHNT Quảng Ngãi, Ông Hồ Nghĩa Phương - Phó Chủ tịch thường trực Hội VHNT Quảng Ngãi, nhà thơ Phạm Đương, … cùng nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu ở TP.HCM, Huế và Hà Nội như nhà thơ Phạm Thiên Thư, PGS.TS Trần Hữu Tá, NNC Lại Nguyên Ân, GS.TS Huỳnh Như Phương, PGS.TS Nguyễn Hữu Sơn, PGS.TS HỒ Thế Hà, PGS.TS Nguyễn Thành Thi, nhà văn  Trần Văn Tuấn, nhà thơ Phan Hoàng, nhà thơ Hà Nguyên Thạch, nhà thơ Lê Văn Duy, nhà thơ Lê Minh Quốc, nhà báo Hàn Tấn Quang, TS Trần Thị Hồng Hạnh, PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh, PGS.TS Nguyễn Thanh TRuyền, nhà thơ Châu La Việt, nhà thơ Bùi Đức Ánh, NSUT Hồng Vân, và đông đảo các ca sĩ tại Tp Hồ Chí Minh…

 

Đây là lần đầu tiên một đêm thơ nhạc dành riêng cho nhà thơ “tài hoa, yểu mệnh” Bích Khê - tác giả của những câu thơ tài hoa độc đáo: Ô hay buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi vàng rơi thu mênh mông - diễn ra tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn.

 

Theo ghi nhận của PGS. TS Trần Hữu Tá, “Bích Khê là nhà thơ chân tài nhưng yểu mệnh”, ông sinh năm 1916, khi mất vừa tròn 30 tuổi. Vào thời của ông, còn một số văn nghệ sĩ cũng rất mực tài hoa nhưng có tuổi đời ngắn ngủi tương tự: nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp (1914 - 1938) hưởng dương 24 tuổi, Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939) 27 tuổi, và Nam Cao danh tiếng cũng ngã xuống trước làn đạn giặc năm 36 tuổi.

 

Và nay, đại diện gia đình nhà thơ Bích Khê, các giảng viên, sinh viên và các chuyên gia cùng dự một đêm thơ nhạc vừa mang chất hàn lâm với các bài bình thơ, phân tích nghệ thuật thơ của Bích Khê; vừa đậm tính nghệ thuật diễn xướng qua các tiết mục ca, ngâm, đọc các tác phẩm của Bích Khê để tưởng nhớ một thi sĩ tài hoa từng góp phần cách tân thơ Việt, hình thành dòng thơ Mới ở giai đoạn 1930-1945, và để lại cho đời những tác phẩm trác tuyệt.

 

Sinh thời, Bích Khê chỉ kịp in một tập thơ, là tập Tinh huyết (do Hoàng Trọng Miên đứng ra in vào năm 1939). Theo ghi nhận của giới chuyên môn, ông còn các tập bản thảo: Mấy dòng thơ cũ, Đẹp, Ngũ hành sơn đến nay vẫn chưa được công bố đầy đủ.

 

Dù vậy, với tập Tinh huyết, chính nhà phê bình Hoài Thanh cũng bày tỏ sự thán phục và không ngại khen ngợi rằng: "Tôi đã gặp trong Tinh huyết những câu thơ hay vào bậc nhất trong thơ Việt Nam: "Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng, Vàng rơi! Vàng rơi: Thu mênh mông". Tập thơ Tinh huyết này cũng vừa được Nhã Nam và NXB Hội Nhà văn tái bản vào tháng 01.2015.

 

(Hàng trước, từ trái sang: Bùi Đức Ánh, Hồ Nghĩa Phương, Thanh Thảo, Lại Nguyên Ân, Trần Hữu Tá, Lê Văn Sơn, Trần Văn Tuấn, Lê QUốc Ân. Hàng sau: Cao Chư, NGuyễn Thành Thi, Nguyễn Hữu Sơn, Hồ Thế Hà, Mai Bá Ấn, Phan Hoàng)

Tại đêm thơ nhạc, PGS. TS. Trần Hữu Tá nhắc lại “một Bích Khê của thơ tượng trưng” đã góp phần mạnh mẽ cách tân thơ mới.

 

Ông Trần Hữu Tá cũng nhận xét ràng Bích Khê “là nhà thơ táo bạo thứ hai sau Nguyễn Du đã vẽ Tranh lõa thể bằng thơ, nhưng người đọc tuyệt nhiên không thấy sự gợi dục mà như được chứng kiến một kiệt tác của tạo hóa”.

 

Tiếp theo, các nhà thơ, nhà nghiên cứu, giới chuyên gia đến từ miền Trung, miền Bắc như PGS. TS Nguyễn Hữu Sơn (Phó viện trường Viện Văn học), nhà thơ Thanh Thảo (Chủ tịch Hội đồng thơ Việt Nam)… đều có nhận định về thơ Bích Khê.

 

PGS. TS Nguyễn Thành Thi đến từ Đại học Sư Phạm TPHCM trình bày những cảm nhận “về bài thơ Nhạc và nhạc quyển Bích Khê”, nêu ra những điểm đáng chú ý về tư duy cách tân ngôn ngữ và cách tân cấu trúc trong thơ Bích Khê.

 

Bích Khê tài hoa, vậy mà sau khi mất vẫn còn trắc trở. Một thời gian dài người ta dè dặt nhắc đến ông, theo lời PGS. TS Trần Hữu Tá là do bị “vu oan một cách phi lý” mà thôi. Nhưng đến nay mọi chuyện đã đổi sang hướng cởi mở, tốt đẹp, thành phố Quảng Ngãi quê ông đã có một con đường mang tên Bích Khê, họ Lê ở Thu Xà cũng dành cho ông một ngôi từ đường trang trọng.

 

Ông Trần Hữu Tá nhắc lại bài thơ Tuyệt mệnh của Bích Khê với hai câu cuối “Sau nghìn thu nữa trên trần thế/ Hồn vẫn về trong bóng nguyệt soi” để ghi nhận sự trở lại của Bích Khê trong đời sống văn học hôm nay và mai sau.

Theo phát biểu của Nhà thơ Thanh Thảo, tiến tới kỷ niệm 100 ngày sinh Bích Khê, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập Hội đồng biên soạn  Tổng tập "Bích Khê 100 năm" với toàn bộ thi phẩm của Bích Khê và những công trình nghiên cứu, phê bình tiêu biểu về Bích Khê cũng như các cảm nhận về cuộc đời, sự nghiệp, thơ về Bích Khê và nhạc phổ thơ Bích Khê cùng những ảnh tư liệu, bút tích của Bích Khê. Dự kiến Lễ hội Bích Khê 100 sẽ diễn ra tại Tp Quảng Ngãi vào khoảng cuối tháng 3 đầu tháng 4 năm 2016. Sẽ tổ chức giới thiệu và phát hành Tổng tập "Bích Khê 100 năm"tại Quảng Ngãi và Hà Nội.

 

TTO/NVTP VÀ MAI BÁ ẤN

 

Các bài khác:
· CHƯƠNG TRÌNH ĐÊM THƠ KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY MẤT BÍCH KHÊ
· BÍCH KHÊ QUA CẢM NHẬN CỦA PHẠM DUY
· BÍCH KHÊ - NHÀ THƠ TRẺ MÃI THEO THỜI GIAN
· ẢNH HƯỞNG CỦA THƠ PHÁP TRONG THƠ MỚI VÀ THƠ BÍCH KHÊ, HÀN MẶC TỬ
· THƠ TƯỢNG TRƯNG - MẢNG THƠ BỊ BỎ QUÊN
· CÁI BUỒN CỦA MỘT THIÊN TÀI
· CÁC BIỂU TRƯNG, BIỂU TƯỢNG TRONG NGỌN “BÚT THẦN” CỦA BÍCH KHÊ
· MẤY CẢM XÚC VỀ BÍCH KHÊ VÀ THƠ BÍCH KHÊ
· NHẬN DIỆN BÍCH KHÊ
· CHÙM THƠ TRĂM NĂM BÍCH KHÊ
· "THUẦN TÚY" VÀ "TƯỢNG TRƯNG" CỦA BÍCH KHÊ
· TÌNH TANG TÔI NGHE NHƯ TÌNH LANG...
· CÓ MỘT "PHỐ CŨ" VÀ MỘT BÍCH KHÊ VEN VỰC HỒNG
· NGHĨ VỀ BÍCH KHÊ
· CỔ LŨY CÔ THÔN
· RẰM CUỐI NĂM, KỂ CHUYỆN BÍCH KHÊ
· NHÀ THƠ BÍCH KHÊ XỨ QUẢNG TRONG VÒNG TAY CỦA THI HỮU XỨ BÀN THÀNH BÌNH ĐỊNH
· BÍCH KHÊ - NHÀ THƠ LỚN CỦA VIỆT NAM
· THƠ ĐỀ NHÂN VIẾNG MỘ BÍCH KHÊ
· NHỮNG GIÁ TRỊ VĂN HỌC CÒN LẠI

 

  
Gia đình Bích Khê