BÌNH THƠ BÍCH KHÊ
 
CHÙM THƠ VIẾT VỀ BÍCH KHÊ CỦA NHIỀU TÁC GIẢ

Ngày 24 tháng 3 năm 1916, Bích Khê chào đời ở Thu Xà, Quảng Ngãi. Ngày 24 tháng 3 năm 1975, Quảng Ngãi hoàn toàn giải phóng. Nhân hướng đến kỷ niệm 40 năm giải phóng Quảng Ngãi, kỷ niệm 99 năm ngày sinh Bích Khê và nhân Ngày thơ Việt Nam lần thứ XIII - Nguyên tiêu Ất Mùi - 2015; bichkhe.org xin giới thiệu trang thơ nhiều tác giả viết về Bích Khê. Rất mong độc giả ai có sáng tác về Bích Khê xin gửi về địa chỉ thobichkhe@gmail.com để chúng tôi tập hợp và chọn in trong tập sách Kỷ niệm 100 ngày sinh Bích Khê (1916-2016)

 

 

Nguyễn Khôi

 

MỘ BÍCH KHÊ

   (Tặng : Ts. Mai Bá Ấn)

     

Mộ chí nhỏ nhoi chẳng xứng với Thi hào

Thơ thì sánh ngang Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử

Không có con Quạ đứng im hơi

Mừng dây thép gai xiềng mồ đã "dỡ"...

Chao ôi, 30 năm tuổi xuân ngắn ngủi

Mà thơ ông sống động đến bây giờ

Thế mới biết Thơ là bất tử

Khi hồn thơ đích thực với Người thơ.

Ôi Thi sĩ, vốn hình hài bé nhỏ

Chỉ có tình thơ rất lớn dâng đời

Yêu Tổ Quốc đâu dễ mà thanh thoát

Để người đời thương cảm lệ trào rơi...

Thôi, như Apollinaire bừng hơi Say sáng láng (1)

Ở Bích Khê  Tinh Huyết đỏ tươi trong

"Ô hay, buồn vương cây Ngô đồng

Vàng rơi, vàng rơi...Thơ mênh mông"...(2)

-------------------- 

(1) -Nhà thơ Pháp

(2) - 2 câu thơ hay nhất Việt Nam, NK xin đổi 1 chữ "thu=thơ".

          Góc Thành Nam Hà Nội 28-12-2011

        Kỷ niêm 95 năm ngày sinh Bích Khê

NGUYỄN KHÔI                         AI YÊU BÍCH KHÊ

                                                           (tặng : Tiến sĩ Mai Bá Ấn )

1- Ai yêu Bích Khê?
Chàng Thi sĩ hào hoa và lãng tử
thả thuyền trăng lên sóng núi mây trời ...

- Đó là Châu-

Ôi Song Châu,cô học trò bé nhỏ
đôi gót hồng rải mộng ánh thiên thần
Chàng chỉ ngó,giả lơ như không có
cho tiếng lời châu ngọc lóa trang văn..

- Đó là Thủy-
Cô bạn quê,Bích Thủy
cùng thả thuyền đọc sách ngâm thơ
Nàng-chàng là tao nhân mặc khách
vút đường yêu mộng ảo tới hư vô..

- Đó là Kiều-
Nàng Ngọc Kiều-Phan Thiết
đôi mắt to tỏa thi tứ huy hoàng.
"không gian tơ,âm thanh gì sắp sửa"
để thi nhân riêng phổ khúc Mộng Cầm...

1- Ai nữa nhỉ ?
Thôi,chẳng còn ai nữa
Khê yêu Khê đến từ giã cõi đời
hồn đã thoát tiêu dao miền sương khói
để " trên mồ con quạ đứng im hơi "

2- Ai thương Bích Khê ?
- Đó là Sương-Lê Ngọc Sương,người chị
cả cuộc đời tận tụy khó ai chê
tập" di cảo-hồn em" chị cất giữ
những trang thơ đầy hơi hám Bích Khê.

3- Ai phát hiện ra thiên tài Bích Khê ?
- Đó là Tử - Ôi Hàn Mạc Tử
hiểu bạn thơ hơn cả chính mình
"tựa Tinh Huyết" phả hương thơ phước lộc
tôn vinh Khê là "Thi sĩ Thần linh "..-
- Đó  là Chế - Chế Lan Viên vời vợi
Người là Vua trên các Ngai thơ
Người say Khê: những câu thơ bừng sáng
là đỉnh Thi San huyền diệu ẩn sương mờ.
- Đó là Hoài Thanh -
người thẩm thơ số 1
mê những câu thơ hay nhất trời Nam
Cây Ngô đồng trên cành chim Báu tớt
Vàng rơi buồn vương tỏa khắp quan san...

4- Còn ai yêu Bích Khê nữa nhỉ ?
- Đó là dân Quảng Ngãi rất dân quê
họ tự hào có Nhà thơ kiệt xuất
Về Thu Xà ?-dân gọi "đường Bích Khê"
- Đó là tôi và anh
những người dân đất Việt
Yêu Bích Khê-hồn sông núi thiêng liêng
Niềm hạnh phúc của ngôn từ tiếng Việt
đã nên thơ mang âm điệu ba miền..

                      Hà Nội  14-4-2010

 

 

Nguyễn Khôi

KHÚC TỲ BÀ

(nhớ Bich Khê)

Khúc 1 :
    Muôn dặm  trung phần nẻo cát bay
    Tỳ Bà ai giục bước ta đây?
    Ô hay! Xuân đến đầy thương nhớ
    thổi cánh Mai vàng theo gió mây ...

 Khúc 2 :
    Ôi đây sương khói đựng tình thơ
    TINH HUYẾT lung linh đỏ bến bờ
    Cung thương lên Nhạc sầu lãng tử
    thả cả thuyền hồn lên cõi mơ...

         

Nguyễn Khôi

ĐƯỜNG BÍCH KHÊ

Nhớ Quảng Ngãi xưa thời Thị Xã
Người dân lành sống rất là Quê
Có con "lộ" bà con ưng ý
Truyền miệng nhau gọi ĐƯỜNG BÍCH KHÊ

Con đường ấy không trong địa chỉ
Nhà cầm quyền đâu có đặt tên?
Không biển hiệu, chỉ quen kêu thế
Tên nhà thơ nổi tiếng trong miền ...

Con đường ấy thật là huyền diệu
Những đêm trăng trai gái hẹn hò
Những mờ sáng người ta đưa tiễn
Thoáng hiển linh bóng dáng nhà thơ ...

Ôi thi sĩ, Thơ là bất tử
Hồn thơ - Người thành một con đường
Để ai đó tha hương lỡ bước
Tìm ra đường về lại quê hương.

           Quảng Ngãi 15-9-2009 

         

Nguyễn Khôi

VỚI BÍCH KHÊ

Vui chân đến sông Trà, núi Ấn
ngược đường quê lên với Thu Xà
mấy cô Lai Khách đi đâu vắng ?
một trời sương khói ngát trời hoa...

Ờ đâu là Bến chàng Thi sĩ ?
thả thuyền trăng hớp ánh sao rơi
Xuân đến tượng trưng lên cành lá
Khỏa thân ửng cả núm vú đồi...

Ơi thơ là cõi đời mộng ảo
trang điểm cho Người những nỗi đau
trút cả linh hồn vào TINH HUYẾT
Một dòng suối biếc tắm trăng sao.

           Quảng Ngãi 15-9-2009

 

 

       Trần thị Cổ Tích

TRONG MẮT BÍCH KHÊ

 

 (Tặng Mai Bá Ấn - tác giả bài "Ô! Mắt Bích Khê" và Gia dình nhà thơ Bích Khê)

Đôi mắt ấy trong veo trời Thiên Ấn

long lanh nắng mật tơ vàng

đôi mắt ấy dập dồn sóng cuộn

vỗ tơi bời vỗ nát mảnh tình điên

 

kìa Song Châu-Xuân Hương-Bích Thủy-Ngọc Kiều…

nàng xô dạt trăng sao khuấy đảo trời huyễn mộng

thu vào dáng hình những hừng đông sương đọng

những đêm sâu chói lọi ánh trời

phả vào thơ muôn điệu nhạc chơi vơi

 

người ngắm giai nhân bằng ánh sáng

ánh sáng nhập hồn người hóa mắt pha lê

đôi mắt pha lê tự thuở lên mười

chứa cả “mầm thuốc nổ”* tuổi đôi mươi

 

bỏ lại xiềng xích một thời

người lên đường

đi về hướng ấy

hướng của kỳ dị hương, hoa

của lạ lùng sóng động

hướng của hào quang vĩnh cửu sắc màu

lộng lẫy một trời thơ

 

(*từ dùng trong thi phẩm DUY TÂN- thơ Bích Khê)

 

 

       Trần thị Cổ Tích

MỘT GIÒNG XANH

    (Tưởng niệm nhà thơ BÍCH KHÊ)

Mưa

Vàng chân mộ

Lửa

Rực đầu nhang

Có phải

Hồn thiêng giao cảm “khách đa tình”?

 

Dằng dặc bao năm

Khát vọng mồ sâu trổi dậy

Rung sóng dị thường

Quạ đen không còn đất đậu

 

Ba mươi năm đời

Tưởng chừng chưa kịp sống

Mà thơ lay chuyển góc trời

Mà thơ sững sờ lõa thể

Mà thơ đê mê tì bà hương

 

Gió đông lồng lộng

Câu thơ xẻ trời

Riêng một đường

Bay

 

 

Lê Duy Trác

VỌNG BÍCH KHÊ

 

Anh đánh thức ngày dậy,

Để vào đêm nồng nàn yêu em,

Có vàng rơi, vàng rơi mấy lá bên thềm,

Có ngọc tuôn,

          ngọc tuôn lả tả trong miền hoang du.

Em ơi,… co thắt vùng ngây dại,

Vàng lá rơi rồi, ngọc rơi rơi !

 

Đàn nâng du dương loang xa xa,

Vàng mơ trong mơ hương tỳ bà,

Em ơi…thôi chết! từ xa lắc,

Sao gởi mơ về xa lắc Yêu?

 

                   Ma Lâm 21-3-2007

 

 

NGUYỄN VĂN HẠNH      

 

NHỚ BÍCH KHÊ

 

Nguyệt soi hồn vẫn về trong mộng

Nghìn thu hoa rữa, sắc vẫn còn

Nhớ bóng Bút thần qua song cửa

Ngô vàng sao lá vẫn xanh nguyên

 

Nhớ lắm nâng lên núm vú đồi

Sữa trăng nhỉ giọt, cụm liễu phơi

Cườm tay điểm hột xuân còn mãi

Phất phơ lau lách mộng lứa đôi

 

 

Điệu nhạc hơi rừng chừng thắm lại

Xuân lại Xuân về Xuân tượng trưng

                                                                                                                                                                                                                                                                          27/12/2011

                      HỒ NGHĨA PHƯƠNG

BÍCH KHÊ

                                Nhân kỷ niệm 95 năm sinh (1916-2011) và 65 năm mất (1946-2011) nhà thơ Bích Khê.

Trước di ảnh Bích Khê

Đôi mắt ông mở to thăm thẳm

Nhìn dòng đời hệ lụy miên man

Chuyện tình riêng lần lượt rời xa.

 

Bước chân lãng du

Ông đi qua bao miền đất

Đồng Hới, Huế, Quy Nhơn, Phan Thiết…

Rồi dừng chân phố cổ Thu Xà.

 

Có đêm đò xuôi sông Trà

Hun hút hàng phi lao Thiên Ấn

Ngắm bình minh cửa Đại

Câu thơ từ đáy lòng mình bay ra.

 

Những dòng thơ cũ, Tinh huyết, Tinh hoa*

Bây giờ đọc lại nao lòng đến vậy!?

Mộng cầm ca, Tỳ bà, Ảnh ấy,

Một cõi trời, Tranh lõa thể, Mơ tiên…**

 

Ô kìa! Vạt nắng chao nghiêng

Cây ngô đồng trong thơ ông vàng rực

Thu gợn sầu, Đông ướt lá Xuân sang

Mộ Bích Khê lồng lộng giữa đất trời. 

                                   15h 22/12/2011

 -------------

 

* Những tập thơ của Bích Khê.

** Một số bài thơ của Bích Khê.

 

 

TỪ NGUYÊN                           

 

TỪ KHÚC TỲ BÀ CỦA BÍCH KHÊ

 

Tỳ bà đệm khúc dưới màn mưa

Nhớ bóng trăng xua...

trăng ngần lắm!

Trải vàng, mê đẫm tới trăm năm.

 

Anh sức mùa thu hương cỏ cũ

lá vàng buông bỏ cả mùa thương.

Mộng ấy rơi thành mưa chan chứa

Ủ ấp nhân tình thoáng gió xưa....

 

Ác tà cản bước chân thiên sứ

Vội bỏ thương phiền em lãng quên...

 

Trăng xưa vàng đắm bao hệ lụy

thương lầm vỡ cả mộng tình si...

 

Ngàn sao đêm ấy ai ngồi đếm?

Ngả nhẹ mái đầu khẽ nói yêu anh.

Mùa thu ấy, ai dịu dàng hỏi nhỏ?

Tình yêu mình có chết không anh?

Cả chiều nào kéo diều trên đê cỏ?

Ai đã nói anh là số một

                                  ... của mộng tưởng, của vùng trời ai đó?

 

Em!

Em!

 

Bốn triệu lần khắc tên em vào gió

Để dưới bụi hoa tàn

                                   ... em làm gió bay đi

Để cánh diều anh

                                  ... trọi trơ không làn gió

Ngày em đi diều gục dưới đê vàng......

 

Tỳ bà đắm điệu thu sang

Mưa tan nát lá, bàng hoàng vì mưa

Trăng ngần trăng ngẩn ngày xưa...

Nắng vàng chợt đổ giữa trưa mưa rào...

Trưa 24-9-2011.

MAI VĂN HOAN                  CHÙM TỨ TUYỆT BÍCH KHÊ

1. LÊN CHÙA THIÊN ẤN

Trên đỉnh núi Thiên Ấn

Uy nghi mộ cụ Huỳnh

Tìm hoài mà chẳng thấy

Dấu túp lều thi nhân

 

2. SÔNG TRÀ KHÚC

Sông Trà uốn mềm mại

Lặng lẽ những bờ tre

Bao con thuyền xuôi ngược

Đâu chiếc bè Bích Khê?

 

3. THU XÀ

“Làng cũ buồn hiu quạnh”

Đến nay tôi mới về

Nắng như ngô đồng rụng

Dát vàng trên lối quê

 

4. TÌM MỘ

Lần đầu tiên lạ lẫm

Tìm hỏi khắp làng quê

Trẻ già ai cũng biết

Mộ nhà thơ Bích Khê

 

5. TRONG KHÓI HƯƠNG

Trong khói hương huyền ảo

“Sông lạnh, ánh sao rơi”

Hồn thi nhân linh hiển

“Con quạ đứng im hơi”

 

6. TRƯỚC BAN THỜ BÍCH KHÊ

Phòng nhà thơ “nằm bệnh”

Xưa “nặng khí ưu phiền”

Giờ thành nơi thờ tự

Thanh tịnh và trang nghiêm

Trại viết Quảng Ngãi, 20/4/2014

 

TRẦN NGỌC HƯỞNG

 

 Bích Khê 

 

Tòa hoa nghiêm động vấn vương

Ai đưa nhan sắc lên hương tuyệt vời

Ngợi ca hạnh phúc cõi người

Bức tranh lõa thể dâng đời nét thơ 

 

Tầm xuân hoa dáng nguyên sơ

Mãi thao thức những bến bờ trăm năm

Câu thơ vệ nữ mạch ngầm

Hồn thi nhân phút xuất thần vút lên 

 

Làn da điểm tuyết rất riêng

Giữa ngày xuân chớm, giữa đêm xuân thì

Tấm thân kiều diễm nói chi

Tinh hoa, tinh huyết đang kỳ tinh khôi 

 

Ngọc Kiều ơi đến cặp đôi

Bừng hoa sắc nước hương trời khỏa thân

Yêu người một thoáng phù vân

Cõng tình leo dốc bâng khuâng suối nguồn 

 

Mộng cầm ca điệu nhớ thương

Một trời xuân hứng mười phương trữ tình

Đồi cong thon, vú nõn thanh

Hồng nhan hé nụ đầu cành toả hương 

 

Trái tương tư chín đỏ vườn…

Ai về dỗ giấc vô thường hiểu chăng

Chút tâm tình của thi nhân

Giữ mình thanh tịnh thoát trần lên tiên. 

                                   

Mai Bá Ấn

BÍCH KHÊ - HỒN VẪN VỀ TRONG BÓNG NGUYỆT SOI

                                                                                  

Người sà xuống bên trời

Gió khua những tiếng kêu van rẹo rã

Người sà xuống bên tôi

Âm vang tiếng Tỳ bà dóng dã

 

Tôi rùng mình

Và nghe lá nhãn rụng tơi bời bên cây nhãn thân gầy hiu quạnh

Cánh dơi bay

Nhành nhãn rung rinh lá

Thu Xà – viễn phố

Hội quán xưa

Nay đâu

Đừng nhìn tôi

Đừng nhìn tôi

Bằng ánh nhìn thao thiết ấy

Ô! Mắt người

Bích Khê hiển hiện

Trong ngần như dạ quang

Long lanh như mã nảo

Sáng loáng tựa kim cương

Có một nguồn tinh

Tiết  ra từ khe suối

Lọc tinh hoa qua sỏi đá núi đồi

 

Chùa Ông chuông rền

Hội quán sương mơ

Mơ như thuở Người mơ

Hội quán sương đã hết giăng

Lối cũ mờ như bước chân chàng thi sĩ đa tình vọng buồn mơ lai khách

Đừng ai nghĩ rằng thơ lõa thể

Dục vọng

Sexy

Bích Khê là Bích Khê

Tượng trưng giữa cuộc đời toàn trưng bày những điều nhảm nhí

“Hỡi lời ca man dại”

Ai hát giữa thinh không

Chỉ mong tỏ một tấm lòng

Yêu thương là chất ngọc trong của người

Tinh hoa đừng để vải rơi

Trào tinh huyết để dâng đời huyết tinh

Đã tình thì phải ra tình

Trút nguồn tinh để biến hình trời mây

Trần gian xin chớ đặt bày

Tôi ngày xưa, tôi ngày nay

Vẫn là…

 

 

Trên nhành nhãn cũ

Chuông chùa Ông rền vang

Gọi lai khách tụ về Hội quán

Rền vang

Rền vang

Đỉnh núi lạ giữa đồng bằng thinh lặng

Rền vang

Rền vang

Từ Thu Xà, chùa Ông

Thơ vang về đỉnh núi

Đáp tạ

Rền vang

Thu mênh mông

Ô!

Vàng là vàng

Rềnvan g

Rền vang

Thu trút lá vàng

Hồn về trong bóng nguyệt

Soi đến nghìn năm

“Sau nghìn thu nữa trên trần thế

Hồn vẫn về trong bóng nguyệt soi”

 

Các bài khác:
· CHÙM TỨ TUYỆT DÂNG BÍCH KHÊCỦA MAI VĂN HOAN
· GIỚI THIỆU BÀI THƠ 'BÍCH KHÊ' CỦA TRẦN NGỌC HƯỞNG
· LÀNG TRONG THƠ HÀN MẶC TỬ, TẾ HANH, BÍCH KHÊ
· MỘNG ĐÀI - CUỘC ĐỜI VÀ THƠ CA
· THƠ BÍCH KHÊ - MỘT THỂ NGHIỆM THƠ TƯỢNG TRƯNG
· MÙA THU XỨ HUẾ VÀ BUỒN VƯƠNG CÂY NGÔ ĐỒNG
· PHONG TRÀO THƠ MỚI NHƯ MỘT DIỄN NGÔN LỊCH SỬ
· TRONG MẮT BÍCH KHÊ
· BÍCH KHÊ, PHẠM DUY - HAI CHÀNG LÃNG TỬ
· GIỚI THIỆU CHÙM THƠ VỀ BÍCH KHÊ CỦA NGUYỄN KHÔI
· GIỚI THIỆU BÀI THƠ 'VỌNG BÍCH KHÊ' CỦA LÊ DUY TRÁC
· BÍCH KHÊ - CƠN MỘNG TỈNH THỨC...
· BÍCH KHÊ QUA THUẬT KÝ 'NGÀY ĐÓ CÓ EM' CỦA ĐINH HÙNG
· THƠ BÍCH KHÊ - SỰ THANH KHIẾT CỦA TÍNH DỤC
· BÍCH KHÊ: THƠ VÀ THỜI GIAN
· MINH OAN CHO BÍCH KHÊ
· TỪ ĐỊA PHƯƠNG TRONG THƠ BÍCH KHÊ
· MÙA THU TRONG THƠ BÍCH KHÊ
· PHẠM DUY 'DỊ' VỚI BÍCH KHÊ
· TỪ ĐỊA PHƯƠNG TRONG THƠ BÍCH KHÊ

 

  
Gia đình Bích Khê